ĐIỀU TRỊ BỆNH VIÊM MŨI DỊ ỨNG

ĐIỀU TRỊ BỆNH VIÊM MŨI DỊ ỨNG

Viêm mũi dị ứng là biểu hiện tại chỗ của niêm mạc mũi và xoang trong khung cảnh bệnh dị ứng toàn thân, khi niêm mạc mũi được tiếp xúc với các nguyên nhân gây bệnh còn được gọi là các dị nguyên. Hiện tượng phản ứng dị ứng tức thì này xảy ra ngay ở lớp nhầy niêm mạc của hệ thống đường hô hấp trên như mũi, họng, xoang… gây nên hiện tượng viêm và kích thích niêm mạc mà được biểu hiện là ngứa, hắt hơi có khi hắt hơi liên tục nhiều lần trong một khoảng thời gian ngắn. 

Chính vì vậy, cùng một tác nhân gây kích thích nhưng có người bị bệnh viêm mũi dị ứng nhưng cũng có người không bị. Ví dụ trong nhà có nuôi chó, mèo thì không phải mọi người đều bị viêm mũi dị ứng mà chỉ có một số ít người nào đó bị bệnh mà thôi điều này còn liên quan đến sức đề kháng chung của từng người nữa. Các tác nhân kích thích gây viêm mũi dị ứng cũng có thể theo đường hô hấp nhưng cũng có thể vào cơ thể theo đường khác như qua da hoặc theo đường ăn uống. 

Ðể điều trị bệnh viêm mũi dị ứng, hiện nay thường dùng các loại thuốc:

A -Thuốc kháng viêm xịt mũi [Corticoids xịt tại mũi]

Loại thuốc dùng tại chỗ này được khẳng định là hiệu quả nhất trong việc điều trị tất cả các thể viêm mũi - xoang mạn tính. Thuốc làm giảm tất cả các triệu chứng như ngứa - nhảy - sổ mũi, đặc biệt là nghẹt mũi và mất mùi. Ngoài ra thuốc còn có tác dụng phòng cơn tái phát của viêm mũi dị ứng. Tuy nhiên, các thuốc này chỉ có tác dụng về lâu dài, hiệu quả của thuốc thường chỉ bắt đầu được cảm nhận sau 3 - 7 ngày sử dụng chứ không làm thông mũi tức thời, do vậy phải sử dụng thuốc với thời gian dài mới hiệu quả. Do không bị hấp thu vào tuần hoàn máu cơ thể, nên các thuốc kháng viêm xịt mũi tỏ ra rất an toàn. Hiện nay trên thị trường hiện có các dạng như: Flixonase ,<fluticasone propionate>,Beconase <beclomethasone propionate>... an toàn cho trẻ em từ 6 tuổi.

B -Kháng viêm dạng uống [Corticosteroids uống]

Khá hiệu quả nhưng ít được ưa chuộng sử dụng do có vài tác dụng phụ loãng xương, ức chế thượng thận, viêm loét dạ dày tá tràng..., nhất là dùng liều cao và kéo dài lâu dài. Trong trường hợp viêm mũi - xoang nặng, thầy thuốc có thể phải kê toa Corticosteroids uống trong thời gian ngắn dưới 7 ngày .

C -Thuốc kháng histamin 

Các loại thuốc uống này rất hiệu quả đối với ngứa, nhảy, sổ mũi do dị ứng; chúng cũng làm giảm ngứa mắt, nhưng không có tác dụng với nghẹt mũi.

Một số thuốc có thể gây buồn ngủ, ảnh hưởng nguy hiểm đến tim mạch, khô miệng, không dùng kèm được với vài loại thuốc kháng sinh <nhóm Macrolide> và kháng nấm.

D -Thuốc thông mũi

Loại thuốc này dùng dưới dạng uống hay nhỏ mũi, khá hiệu quả trong việc làm thông mũi. Các dược chất thường dùng là Pseudoephedrin và Phenylpropanolamin, đều có tác dụng phụ là làm run rẩy tay chân, hồi hộp đánh trống ngực và bí tiểu: Phenylpropanolamin có thể gây tai biến mạch máu não mặc dù rất hiếm gặp. 

Thuốc nhỏ thông mũi chỉ nên dùng trong vòng 7 ngày để tránh hiện tượng sinh lý phản hồi có thể xảy ra khi dùng kéo dài: nghẹt mũi nặng hơn khiến bệnh nhân phải gia tăng sử dụng thuốc xịt thông mũi, tạo nên vòng bệnh lý luẩn quẩn với hậu quả là viêm mũi mạn do thuốc và nghiện thuốc nhỏ thông mũi, rất khó điều trị. Vì vậy, người bệnh nên đến bác sĩ chuyên khoa khám và nghe chỉ dẫn cụ thể trước khi sử dụng các loại thuốc này.

 Liệu pháp miễn dịch đặc hiệu

Phương pháp điều trị này phổ biến ở các nước phát triển, ở nước ta hiện nay chưa phổ biến.

Bệnh viêm mũi dị ứng là một bệnh mạn tính, thường tái phát. Nếu người bệnh biết được dị ứng nguyên gây bệnh cho mình và tránh tiếp xúc tuyệt đối thì mới có cơ may khỏi bệnh. Tuy nhiên, việc này hầu như không thực hiện được trong đa số trường hợp. Khi đã bị bệnh, người bệnh không nên chủ quan cho qua mà nên đến các bác sĩ chuyên khoa để được khám và điều trị đúng cách. Dùng thuốc phải kiên trì mới mong hạn chế được các tác hại của bệnh.

Bệnh viêm mũi dị ứng có thể đưa đến các biến chứng nặng như viêm xoang mạn tính, viêm thanh quản, viêm tai giữa, làm nặng thêm bệnh suyễn,...

- Ðây là một bệnh mạn tính nên việc dùng thuốc phải kiên trì, không nên tự điều trị.

- Khi sử dụng các loại thuốc nhỏ thông mũi phải có chỉ dẫn của bác sĩ, không dùng quá 7 ngày.

- Corticoid xịt mũi là thuốc hiệu quả nhất trong điều trị viêm mũi dị ứng nhưng phải dùng đúng cách và với thời gian dài mới có tác dụng.

 Miễn dịch liệu pháp: 

Miễn dịch liệu pháp đã được chứng minh hiệu quả từ lâu nhưng do cơ chế tác động lên hệ miễn dịch nên không phù hợp với tất cả mọi người và cũng có 1 số tác dụng phụ.

 Miễn dịch liệu pháp đường tiêm dưới da:Được coi là phương pháp chủ yếu, đã được sử dụng từ nhiều năm , tuy nhiên cũng có những nhược điểm như các phản ứng dị ứng tại chỗ hoặc toàn thân , bệnh nhân phải đến các cơ sở y tế để tiêm định kỳ, đây là lý do cần thiết tìm ra đường dùng khác có hiệu quả tương đương và khắc phục được các nhược điểm trên.

 Miễn dịch liệu pháp đường ngậm dưới lưỡiĐã được áp dụng tại nhiều nước châu âu từ hơn mười năm nay, các thử nghiệm lâm sàng tại đây cho thấy phương pháp này có hiệu quả tương đương với Miễn dịch liệu pháp qua đường tiêm dưới da nhưng lại có tính dung nạp tốt hơn trong điều trị viêm mũi dị ứng. Hiệu quả của phương pháp này là làm giảm các triệu chứng lâm sàng cũng như giảm nhu cầu sửdụng thuốc như thuốc kháng histamine, thuốc kích thích bêta2 và thuốc corticoid. Cũng giống như đường dùng dưới da , Miễn dịch liệu pháp đường ngậm dưới lưỡi cũng làm giảm tính phản ứng da, mũi hoặc kết mạc khi làm test kích thích với dị nguyên . Phương pháp này có tính dung nạp tốt khi chủ yếu chỉ gây phản ứng tại chỗ với tỷ lệ thấp ngứa miệng, đôi khi gây đau bụng thoáng qua.